Hội thảo khoa học "Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Thách thức, động lực và triển vọng phát triển"

Thứ Năm, 09/07/2026

Trong bối cảnh Chính phủ đang quyết liệt triển khai các giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026, đồng thời tạo nền tảng thực hiện thắng lợi Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, việc đánh giá đúng thực trạng nền kinh tế, nhận diện kịp thời các thách thức, xác định những động lực tăng trưởng mới và đề xuất các giải pháp điều hành hiệu quả có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Xuất phát từ yêu cầu đó, sáng 9/7/2026, tại Hà Nội, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo khoa học "Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Thách thức, động lực và triển vọng phát triển". Đây là diễn đàn học thuật thường niên nhằm cập nhật, đánh giá diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế, đồng thời góp phần bổ sung các luận cứ khoa học phục vụ công tác tham mưu, hoạch định chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn mới.

TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm phát biểu khai mạc Hội thảo

Hội thảo vinh dự đón tiếp TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cùng nhiều đại biểu đến từ Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; các bộ, ngành Trung ương; các trường đại học, hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp cùng đông đảo các chuyên gia kinh tế, nhà khoa học trong và ngoài Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Về phía đơn vị tổ chức có TS. Nguyễn Đình Chúc, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới; các đồng chí trong Ban Lãnh đạo Viện cùng sự có mặt của cán bộ nghiên cứu trong đơn vị.

Nhìn thẳng thực trạng, đánh giá đúng các động lực để kiến tạo dư địa tăng trưởng mới

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) khẳng định, năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là năm đầu tiên triển khai thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 và hiện thực hóa các mục tiêu, định hướng lớn của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đây cũng là giai đoạn nền kinh tế Việt Nam bước vào chu kỳ phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh hơn, chất lượng hơn và bền vững hơn.

Theo TS. Đặng Xuân Thanh, bối cảnh quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp với cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; xung đột địa chính trị kéo dài; xu hướng bảo hộ thương mại, biến động chuỗi cung ứng, giá năng lượng và thị trường tài chính quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Những yếu tố này tiếp tục tạo sức ép không nhỏ đối với các nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì được đà phục hồi tích cực. Tăng trưởng GDP sáu tháng đầu năm đạt mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây; hoạt động sản xuất công nghiệp tiếp tục khởi sắc; tiêu dùng trong nước được cải thiện; đầu tư công được đẩy mạnh; xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng và tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế. Những kết quả này cho thấy sức chống chịu, khả năng thích ứng và sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp cùng những nỗ lực của toàn bộ hệ thống chính trị.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng lưu ý rằng, những kết quả tích cực chưa phản ánh đầy đủ chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế. Phía sau các chỉ số khả quan vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục được phân tích một cách khách quan, toàn diện và khoa học. Áp lực lạm phát, biến động tỷ giá, xu hướng nhập siêu quay trở lại, sức khỏe của khu vực doanh nghiệp, chất lượng tín dụng, khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế cũng như các cân đối lớn trong phát triển vẫn là những vấn đề đặt ra đối với công tác điều hành vĩ mô trong thời gian tới. Theo đó, mục tiêu của Hội thảo không chỉ dừng lại ở việc tổng kết bức tranh kinh tế sáu tháng đầu năm mà còn làm rõ bản chất của các vấn đề kinh tế đang đặt ra, nhận diện chính xác các điểm nghẽn, đánh giá đúng các động lực tăng trưởng và dự báo kịp thời những rủi ro có thể phát sinh trong giai đoạn tới.

Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh đề nghị các nhà khoa học, chuyên gia kinh tế tập trung trao đổi sâu về chất lượng tăng trưởng; khả năng duy trì ổn định kinh tế vĩ mô trong điều kiện phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng cao; những vấn đề đặt ra đối với chính sách tài khóa, tiền tệ; hiệu quả đầu tư công; sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp; cũng như các giải pháp nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động của tình hình thế giới, góp phần phục vụ hiệu quả công tác tham mưu chiến lược, hoàn thiện chủ trương của Đảng và chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước trong giai đoạn phát triển mới.

Chất lượng tăng trưởng phải được nhìn từ các cân đối lớn của nền kinh tế

Báo cáo đề dẫn tại Hội thảo, TS. Nguyễn Đình Chúc, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cho rằng, bức tranh kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều bất ổn. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng mà cần đánh giá toàn diện chất lượng tăng trưởng, khả năng chống chịu của nền kinh tế cũng như mức độ bền vững của các động lực phát triển trong trung và dài hạn.

TS. Nguyễn Đình Chúc, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới báo cáo đề dẫn Hội thảo

Theo TS. Nguyễn Đình Chúc, mức độ tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm đạt 8,18% (mức cao nhất trong nhiều năm qua) đã phản ánh hiệu quả của các chính sách điều hành kinh tế vĩ mô cũng như sự phục hồi mạnh mẽ của các động lực tăng trưởng. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tiếp tục tăng mạnh, nhiều ngành sản xuất chủ lực lấy lại đà tăng trưởng, qua đó tạo nền tảng quan trọng để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng của cả năm 2026... Tuy nhiên, TS. Nguyễn Đình Chúc cũng nhận định, những kết quả tích cực đó mới phản ánh "bề nổi" của nền kinh tế. Để đánh giá đúng thực trạng và chất lượng tăng trưởng, cần đi sâu phân tích các cân đối lớn của nền kinh tế, bởi đây mới là những chỉ báo phản ánh sức khỏe nội tại cũng như khả năng phát triển bền vững của đất nước. Vì vậy, những nội dung được trao đổi tại Hội thảo cần tập trung hướng tới mục tiêu cung cấp thêm những luận cứ khoa học và khuyến nghị chính sách phục vụ quá trình hoạch định chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn 2026-2030.

Thảo luận bàn tròn, đóng góp luận cứ khoa học phục vụ mục tiêu hoàn thiện hoạch định chính sách

Tiếp nối chương trình, Hội thảo dành phần lớn thời gian cho phiên thảo luận khoa học bàn tròn do TS. Phí Vĩnh Tường, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới điều phối với sự tham gia của ông Phan Đức Hiếu, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; TS. Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách, Vin University; PGS.TS. Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương; TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam và ông Nguyễn Anh Dương, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương). Các ý kiến trao đổi tại phiên thảo luận tập trung phân tích những vấn đề đang đặt ra đối với nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động nhanh, khó lường; Qua đó đề xuất nhiều khuyến nghị nhằm củng cố nền tảng tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu và năng lực tự chủ của nền kinh tế Việt Nam.

Đại biểu tham gia thảo luận bàn tròn

Các đại biểu thống nhất nhận định, mặc dù kinh tế Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026, song dư địa tăng trưởng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc rất lớn vào khả năng tiếp tục cải cách thể chế, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và phát huy vai trò của các động lực tăng trưởng mới. Trong đó, khu vực kinh tế tư nhân, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những trụ cột quan trọng để nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thảo luận về yêu cầu bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, nhiều chuyên gia cho rằng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ cần tiếp tục được điều hành linh hoạt, phối hợp chặt chẽ, vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa kiểm soát lạm phát và giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế. Trong bối cảnh thị trường tài chính quốc tế còn nhiều biến động, việc chủ động dự báo, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và tăng cường khả năng thích ứng của doanh nghiệp được xem là yếu tố quyết định đối với việc duy trì đà phục hồi kinh tế. Cùng với việc mở rộng thị trường, Việt Nam cần chú trọng nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng tỷ lệ nội địa hóa và từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Liên quan đến thị trường bất động sản và đầu tư, các đại biểu cho rằng cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về pháp lý, đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Đây không chỉ là giải pháp thúc đẩy tăng trưởng trước mắt mà còn góp phần tạo dựng nền tảng phát triển dài hạn, nâng cao sức hấp dẫn của nền kinh tế đối với các dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.

TS. Lê Xuân Sang, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới phát biểu tổng kết Hội thảo

Tổng hợp các ý kiến trao đổi tại Hội thảo, TS. Lê Xuân Sang, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới nhận định: Các tham luận đã tập trung làm rõ nhiều vấn đề quan trọng của nền kinh tế Việt Nam hiện nay, từ chất lượng tăng trưởng, các cân đối lớn của nền kinh tế, chính sách tài khóa - tiền tệ, thương mại quốc tế, đầu tư công, phát triển doanh nghiệp đến những động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, việc nhận diện đúng những điểm nghẽn của nền kinh tế, đánh giá đầy đủ các động lực tăng trưởng và dự báo kịp thời những rủi ro vĩ mô có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Qua đó, Hội thảo không chỉ là sự kiện học thuật quan trọng, cung cấp bức tranh toàn diện về thực trạng nền kinh tế trong nửa đầu năm mà còn khẳng định vai trò của cộng đồng khoa học trong việc đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và Chính phủ nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phát triển đất nước.

Những kết quả của Hội thảo sẽ được Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới tổng hợp, nghiên cứu và chuyển hóa thành các kiến nghị chính sách, góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn phục vụ công tác tham mưu chiến lược của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam với Đảng và Nhà nước, hướng tới mục tiêu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, có sức chống chịu cao, phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Một số hình ảnh tại Hội thảo

Toàn cảnh Hội thảo

TS. Phạm Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới trình bày tham luận “Các vấn đề cân đối xuất nhập khẩu trong 6 tháng đầu năm 2026” tại Hội thảo