Sáng ngày 11/4/2026, tại tòa Trống đồng, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Bảo tàng) chính thức khai mạc trưng bày chuyên đề “Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội”. Trưng bày này là hoạt động mở đầu chuỗi sự kiện giới thiệu một số thành tựu nổi bật của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chào mừng kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4), Ngày Khoa học công nghệ Việt Nam và Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5/2026); đồng thời hưởng ứng tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 57- NQ/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, góp phần tuyên truyền, lan tỏa nhận thức về vai trò của khoa học và công nghệ, đặc biệt là khoa học xã hội và nhân văn, trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Quang cảnh Lễ khai mạc

Trưng bày giới thiệu các thành tựu nghiên cứu tiêu biểu của khoa học xã hội Việt Nam, khẳng định vai trò cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định chính sách, làm sáng tỏ các vấn đề lịch sử, văn hóa, con người, đồng thời góp phần phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế và thúc đẩy hợp tác học thuật.

Điểm nhấn của trưng bày là các phát hiện của Khảo cổ học và Sử học về cội nguồn dân tộc, từ thời Tiền sử đến các nền văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, Đồng Nai, góp phần khẳng định thời đại Hùng Vương và đưa vào chính sử; cùng các nghiên cứu tại Hoàng thành Thăng Long, Thành nhà Hồ, Lam Kinh, Yên Tử minh chứng cho sự phát triển rực rỡ của văn hóa Đại Việt. Trưng bày cũng giới thiệu thành tựu xác lập Danh mục 54 dân tộc Việt Nam (1979), cùng các tư liệu, hiện vật nghiên cứu và sưu tầm, phản ánh sự đa dạng và thống nhất văn hóa dân tộc.

Đồng thời, trưng bày này cũng giới thiệu kết quả nghiên cứu ứng dụng như thiết kế trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt - ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào trong thực tiễn đời sống; thông tin tư vấn chính sách trong các lĩnh vực triết học, kinh tế học, nhà nước và pháp luật, cũng như các thành tựu về chuyển đổi số và hợp tác quốc tế, góp phần nâng cao vị thế khoa học xã hội Việt Nam.

Lễ khai mạc sự kiện tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã diễn ra trang trọng với sự tham dự của đông đảo đại biểu đến từ các cơ quan trung ương, đơn vị nghiên cứu, tổ chức đối tác và giới học thuật.

Về phía lãnh đạo cấp cao, tham dự buổi lễ có GS.TS. Lê Văn Lợi - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Trưởng ban Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương.

Đại diện các đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm), có sự hiện diện của PGS.TS. Nguyễn Văn Minh - Viện trưởng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học, TS. Nguyễn Song Tùng - Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững, TS. Nguyễn Thị Thu Hà - Phó Trưởng ban Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, cùng các Phó Viện trưởng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học là TS. Bùi Thị Bích Lan và TS. Ngô Quốc Đông, TS. Phan Cao Nhật Anh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi cùng đông đảo cán bộ của Viện Dân tộc học và Tôn giáo học.

Về phía các cơ quan, tổ chức đối tác, sự kiện vinh dự đón tiếp PGS.TS. Lâm Bá Nam - Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam, TS. Thiều Huy Thuật - Phó Viện trưởng Viện Dân tộc và Tôn giáo (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), ông Bùi Xuân Hoàng - đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị cùng đại diện một số trường đại học tại Hà Nội.

Về phía đơn vị tổ chức - Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, tham dự buổi lễ có PGS.TS. Lê Hải Đăng - Giám đốc, PGS.TS. Trần Hồng Hạnh - Phó Giám đốc cùng đông đảo viên chức và người lao động của Bảo tàng.

Ngoài ra, Lễ khai mạc còn thu hút sự tham dự và đưa tin của các cơ quan thông tấn báo chí.

GS.TS. Lê Văn Lợi - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Trưởng ban Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phát biểu tại Lễ khai mạc

Phát biểu khai mạc buổi lễ, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh: “Thông qua trưng bày này, chúng tôi mong muốn truyền tải một thông điệp sâu sắc: Khoa học xã hội không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu học thuật, mà còn là nguồn tri thức quan trọng góp phần định hướng sự phát triển bền vững của quốc gia”. Bên cạnh đó, Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng chia sẻ về định hướng phát triển: “Trong định hướng phát triển của mình, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phấn đấu trở thành một trung tâm nghiên cứu khoa học xã hội hàng đầu của quốc gia, ngang tầm với các tổ chức nghiên cứu tiên tiến trong khu vực và trên thế giới, đồng thời cung cấp ngày càng nhiều luận cứ khoa học có giá trị cho Đảng và Nhà nước. Trong tiến trình đó, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam giữ vai trò quan trọng, không chỉ là một thiết chế văn hóa - khoa học đặc sắc của Viện Hàn lâm mà còn là cầu nối hiệu quả giữa nghiên cứu khoa học và công chúng, góp phần đưa tri thức khoa học đến gần hơn với công chúng và đời sống xã hội”.

Các đại biểu cắt băng khai mạc trưng bày

“Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội”

Ngay sau nghi thức cắt băng khai mạc, đoàn đại biểu do GS.TS. Lê Văn Lợi dẫn đầu cùng các nhà khoa học và khách mời đã dành thời gian tham quan không gian trưng bày giới thiệu những thành tựu nghiên cứu tiêu biểu, khẳng định đóng góp quan trọng của khoa học xã hội Việt Nam trong việc cung cấp luận cứ hoạch định chính sách của Đảng, Nhà nước và làm sáng tỏ các vấn đề lịch sử, văn hóa, con người Việt Nam. GS.TS. Lê Văn Lợi và các thành viên trong đoàn đánh giá cao nỗ lực của Bảo tàng trong việc giới thiệu những tri thức khoa học trong một không gian trực quan, sinh động.

GS.TS. Lê Văn Lợi cùng đoàn đại biểu tham quan trưng bày

GS.TS. Lê Văn Lợi và PGS.TS. Lâm Bá Nam trao đổi về trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt tại trưng bày

Điểm dừng chân thu hút sự chú ý đặc biệt là gian trưng bày hai bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt. Đoàn tham quan đã được giới thiệu chi tiết về quá trình điền dã, tham vấn cộng đồng để định hình nên mẫu trang phục này. Các đại biểu cũng bày tỏ sự thích thú khi trải nghiệm khu vực tương tác, nơi khách tham quan có thể trải nghiệm việc ghi chép vào “Sổ điền dã” như những nhà nghiên cứu và để lại những dòng cảm nghĩ đầy tâm huyết trên bảng “Tương lai của Việt Nam cần chúng ta”. Với câu hỏi gợi mở: “Chúng ta sẽ mang theo tri thức gì để kiến tạo tương lai đất nước?”, các ý kiến chia sẻ đã được gắn lên bảng, tạo nên một cuộc đối thoại ý nghĩa giữa tri thức khoa học xã hội và thế hệ trẻ về trách nhiệm xây dựng quốc gia.

Chủ tịch Viện Hàn lâm và Giám đốc Bảo tàng trao đổi cùng sinh viên về các thành tựu và giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng nhà nước của Viện Hàm lâm tại trưng bày

GS.TS. Lê Văn Lợi chia sẻ cảm nghĩ sau khi tham quan trưng bày

Lễ khai mạc trưng bày diễn ra trong không khí sôi nổi, cởi mở, đánh dấu khởi đầu cho chuỗi ngày trưng bày hứa hẹn thu hút đông đảo công chúng và thế hệ trẻ đến tìm hiểu về cội nguồn và những giá trị khoa học xã hội của nước nhà.

Không chỉ là không gian giới thiệu nội dung trưng bày, sự kiện còn được kỳ vọng trở thành một diễn đàn học thuật mở, trực quan và hấp dẫn, góp phần tăng cường kết nối giữa nghiên cứu khoa học và công chúng. Trưng bày này diễn ra từ ngày 11/4/2026 đến hết ngày 15/5/2026 tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.

Tin: Lê Nguyễn Phương Anh

Ảnh: Lê Nguyễn Phương Anh, Vũ Hồng Nhi