Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (viết tắt là Bảo tàng) đang nỗ lực triển khai thi công, hoàn thiện Trưng bày “Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam: Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội”. Sự phối hợp đồng bộ giữa các phòng chuyên môn góp phần bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu học thuật, thẩm mỹ trưng bày và hiệu quả truyền thông công chúng. Trưng bày này sẽ được khai mạc vào 9h00 ngày 11/4/2026 hướng tới kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4), Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5).

Thực hiện chỉ đạo sát sao từ Ban Giám đốc Bảo tàng, các phòng chuyên môn đã chủ động tập trung tối đa nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục thi công tại tòa Trống đồng. Toàn bộ quy trình từ lựa chọn, bảo quản đến vận chuyển hiện vật và thiết bị đều được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ, tuân thủ tuyệt đối các nguyên tắc an toàn hiện vật và trang thiết bị trưng bày. Sự phối hợp giữa bộ phận phụ trách nội dung, thiết kế và kỹ thuật giúp đảm bảo sự hài hòa giữa tính học thuật hàn lâm và tính thẩm mỹ trưng bày hiện đại và hiệu quả truyền thông, nhằm tạo ra một không gian học thuật mở, biến những con số và báo cáo vốn được coi là khô khan thành những câu chuyện sinh động.

PGS.TS. Lê Hải Đăng - Giám đốc Bảo tàng chỉ đạo trực tiếp công tác thi công trưng bày

Nội dung trưng bày được cấu trúc chặt chẽ theo ba chủ đề chính, phản ánh kết quả nghiên cứu của ngành khoa học xã hội. Khởi đầu là những thành tựu khảo cổ học, dân tộc học, sử học quan trọng, từ dấu tích thời tiền sử tại An Khê, Núi Đọ đến sự rực rỡ của văn hóa Đại Việt tại Hoàng thành Thăng Long và Thành nhà Hồ. Điểm nhấn đặc biệt nằm ở việc tái hiện quá trình xác lập danh mục 54 dân tộc Việt Nam năm 1979, một dấu mốc quan trọng cung cấp cơ sở khoa học về tộc danh và bản sắc văn hóa của các dân tộc ở Việt Nam. Tiếp nối dòng chảy đó, chủ đề thứ hai với sự đóng góp của ngành Triết học, Luật học, Kinh tế học… khẳng định vai trò của khoa học xã hội trong việc tư vấn chính sách quốc gia, giới thiệu các công trình nghiên cứu về cấu trúc cộng đồng, xóa đói giảm nghèo và các luận cứ khoa học đóng góp cho các bản Hiến pháp cũng như mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Công tác chuẩn bị hiện vật trang phục sinh hoạt cộng đồng dân tộc Chứt

Ở nội dung cuối cùng, trưng bày này mở ra tầm nhìn về sự hội nhập quốc tế và chuyển đổi số, nơi các dự án nghiên cứu toàn cầu cùng những nỗ lực quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới được trình bày sinh động qua công nghệ đồ họa và các góc trải nghiệm tương tác.

Cán bộ Bảo tàng làm việc tại trưng bày

Đặc biệt, để tăng tính kết nối với thế hệ trẻ, Ban tổ chức đã thiết kế một khu vực tương tác để khách tham quan có cơ hội đóng vai một nhà nghiên cứu thông qua việc ghi chép “Sổ điền dã” hay đóng dấu “Phiếu điền dã”. Những hoạt động này không chỉ giúp công chúng hiểu rõ phương pháp làm việc của các nhà khoa học xã hội mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc và truyền cảm hứng sáng tạo mạnh mẽ.

Tin và ảnh: Lê Nguyễn Phương Anh