Người Brâu là một trong 7 dân tộc thiểu số ở Kon Tum với kho tàng văn hóa phong phú và đa dạng. Trong đó, không thể không kể đến những giá trị đặc trưng của ẩm thực Brâu mà một trong những điểm nhấn là chiếc tẩu thuốc (kook).

Tẩu thuốc của người Brâu Sưu tầm năm 1996 tại Đắk Mế, Pà Y, Ngọc Hồi, Kon Tum Mã: 1996.12.272

Tẩu thuốc (kook) gồm nõ, thân và ống hút. Nõ và thân tẩu là một khối liền được nặn từ đất sét rồi nung. Miệng nõ loe tròn, lòng rộng để đựng thuốc (một loại thuốc lá được người Brâu trồng trên rẫy). Thân tẩu lượn cong nhẹ và được trang trí hoa văn khá tinh tế bằng các vòng gờ nổi hoặc chìm cùng với đai hoa văn hình chấm và khía vốn được tạo ra trước khi nung. Ống hút là một đoạn ống le nhỏ, dài gần bằng thân tẩu, được gắn khít với lỗ thông ở phần cuối thân tẩu. Tại đây, người ta quấn một đai kim loại mỏng màu trắng sáng và một đai dây đồng nhỏ xung quanh nhằm cố định phần kết nối giữa ống hút và thân tẩu, bảo vệ ống tẩu khỏi nứt vỡ, đồng thời cũng để trang trí.

Trước đây, cả nam và nữ Brâu đều hút thuốc bằng tẩu. Loại tẩu được giới thiệu ở Bảo tàng do người Brâu ở Lào chế tác, được bà An ở thôn Đắk Mế (xã Pờ Y, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum) đổi bằng một chiếc váy mới từ năm 1996. Ngày nay, trong xã hội Brâu, tập quán hút thuốc bằng tẩu chỉ còn thấy ở những người già.

Người viết: Vũ Phương Nga

Ảnh: BTDTHVN